Sunday, May 11, 2014

Για μιαν «εντοπισμένη» και ειλικρινή αναθεώρηση

του Νίκου Κ. Αλιβιζάτου

Καθημερινή

11 Μαΐου 2014

Πιστός σε μια παλιά συνήθεια της συνταγματικής μας ιστορίας, ο πρωθυπουργός δεν αρκέσθηκε την περασμένη Τετάρτη στην αναγγελία μιας ακόμη συνταγματικής αναθεώρησης. Εν χορδαίς και οργάνοις, μίλησε για το «νέο Σύνταγμα» που έχει τάχα ανάγκη η χώρα, αφού το ισχύον, όπως είπε, «έκλεισε τον κύκλο του».

Ευτυχώς, οι 30 προτάσεις που εν συνεχεία παρουσίασε (πλην μιας, της τελευταίας, που ενδίδει σε παλιά φαντάσματα του κ. Σαμαρά) δεν επιβεβαιώνουν τη νεφελώδη αυτή εξαγγελία: προσεκτικά διατυπωμένες οι περισσότερες, δεν αγνοούν το δημοκρατικό κεκτημένο της Μεταπολίτευσης, που με τόση απρονοησία ορισμένοι λοιδορούν. Θα μπορούσαν ως εκ τούτου να αποτελέσουν τη βάση για έναν ανοιχτό διάλογο, ώστε η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες και όχι σε ιδεολογήματα.

Αναφέρομαι, πρωτίστως, στα τρία μείζονα ζητήματα, για τα οποία η ιδέα της αναθεώρησης έχει ωριμάσει: ποινική ευθύνη των υπουργών, βουλευτική ασυλία και κατ’ ουσίαν αχρήστευση των ανεξάρτητων αρχών, μέσω της ατυχούς ρύθμισης του ισχύοντος Συντάγματος που απαιτεί ομοφωνία ή πλειοψηφία των 4/5 ενός οργάνου της Βουλής –της Διάσκεψης των Προέδρων– για την ανάδειξη των μελών τους. Για τα ζητήματα αυτά, όλα τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου συμφωνούν ότι το Σύνταγμα πρέπει να αλλάξει. Και θα ήταν κρίμα εάν λόγοι σκοπιμότητας ή διαφωνίες για τα δευτερεύοντα απέτρεπαν τη συμπόρευσή τους.

Περισσότερα

Δεν παίζουμε με το Σύνταγμα

του Σταύρου Τσακυράκη

Το Βήμα

11 Μαΐου 2014

Φαντάζομαι ότι δεν υπάρχει νοήμων άνθρωπος που να μην αντιλαμβάνεται ότι το πολιτικό προσωπικό της χώρας «παίζει» επικοινωνιακά με το Σύνταγμα, τον θεμελιώδη νόμο του κράτους. Τι άλλο μπορεί να είναι η πομπώδης εξαγγελία ευρείας αναθεώρησης από τον Πρωθυπουργό λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές για την Αυτοδιοίκηση και την Ευρωβουλή; Επιδιώκει μήπως σοβαρό διάλογο για συγκεκριμένες προτάσεις; Επιθυμεί να διεξαχθεί ο διάλογος στα τηλεοπτικά παράθυρα, όπου οι υποψήφιοι δήμαρχοι και ευρωβουλευτές, μεταξύ άλλων, θα πετούν και καμιά κουβέντα για το Σύνταγμα;

Το χειρότερο είναι ότι έτσι συνεχίζεται μια κάκιστη παράδοση. Το 2001, πάλι για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, χωρίς κανένας να ενδιαφέρεται και χωρίς οι ίδιοι οι βουλευτές να γνωρίζουν τι ψηφίζουν, πραγματοποιήθηκε μια σαρωτική αναθεώρηση (άλλαξε 79 διατάξεις), η οποία ήταν μνημείο προχειρότητας και πολυλογίας. Το Σύνταγμά μας κατέληξε να περιέχει πάνω από 27.000 λέξεις, να είναι δηλαδή διπλάσιο σε μέγεθος από το μέσο Σύνταγμα της Ευρώπης των «28» που είναι περίπου 15.000 λέξεις. Μόλις πέντε χρόνια αργότερα εξαγγέλθηκε νέα εκτεταμένη αναθεώρηση που τελικά κατέληξε το 2008 στην αναθεώρηση τεσσάρων μόνο διατάξεων.

Στο ερώτημα γιατί αρέσει στους πολιτικούς μας να «παίζουν» κάθε λίγο και λιγάκι με το Σύνταγμα η απάντηση είναι απλή: Επιχειρούν να καλύψουν την απροθυμία και την ανικανότητά τους να πραγματοποιήσουν οποιαδήποτε σημαντική μεταρρύθμιση με την εξαγγελία αναθεώρησης που λειτουργεί σαν πανάκεια για τη λύση όλων των προβλημάτων μας. Δεν υπάρχει κανείς σοβαρός άνθρωπος που να θεωρεί το Σύνταγμα τροχοπέδη στις αλλαγές που έχει ανάγκη η χώρα.

Περισσότερα

Monday, May 5, 2014

The U.S. Constitution Is Impossible to Amend

by Eric Posner

Slate

May 5, 2014

In his new book, Six Amendments: How and Why We Should Change the Constitution, John Paul Stevens argues for amending the Constitution to promote democracy and rights. Stevens, who served on the Supreme Court from 1975 to 2010, knows a lot about the nation’s founding document and thinks that it needs a major retooling. He’s right that there are many problems with it. But he’s wrong to think that amending the Constitution is the solution. He’s wrong because it is nearly impossible to enact new amendments. That is the problem that needs a solution.

Stevens wants to abolish the death penalty, allow for more gun control and campaign finance regulation, and give judges the power to block gerrymandering. He would also allow the federal government to order around state officials and enable people to sue state governments for damages. The six amendments he proposes would overturn Supreme Court decisions, many of which Stevens dissented from when he served on the court.

In most countries, we could seriously consider the changes to the Constitution that Stevens proposes—or, for that matter, a different set of amendments from the Tea Party. But in our country, we can’t. Any proposal to amend the Constitution is idle because it’s effectively impossible.

The problem starts with Article 5 of the Constitution. It provides that an amendment can be proposed either by a two-thirds majority in both the House and the Senate or by a convention, called into being by Congress, after a request from two-thirds of the states. That’s version A and version B of step one. If an amendment makes it through either one, then comes step two: ratification by three-quarters of the states. In other words, an amendment requires a supermajority twice—the pig must pass through two pythons. By contrast, ordinary legislation requires the approval of a simple majority in each house.

The founders made the amendment process difficult because they wanted to lock in the political deals that made ratification of the Constitution possible. Moreover, they recognized that, for a government to function well, the ground rules should be stable. But they also understood that the people will need to change those ground rules as new challenges and problems surface with the passage of time. They didn’t mean for the dead hand of the past to block necessary progress.

More

Thursday, February 27, 2014

Ενισχύει η δημοκρατία τους εχθρούς της;

της Λίνας Παπαδοπούλου

Έθνος

27 Φεβρουαρίου 2014

Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα είναι (συν)ομοσπονδίες εθνικών πολιτικών κομμάτων με όμοιο ιδεολογικό προσανατολισμό. Διαθέτουν νομική προσωπικότητα και διεκδικούν την ψήφο μέσω των εθνικών κομμάτων που είναι μέλη τους. Σύμφωνα με τον σχετικό κανονισμό της ΕΕ, αναγνωρίζονται ως τέτοια και δικαιούνται χρηματοδότησης από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, εφόσον έχουν μια παρουσία σε τουλάχιστον επτά κράτη και συμμετέχουν στις ευρωεκλογές.

Πρέπει όμως να πληρούν και μία ακόμη προϋπόθεση: να σέβονται, στο πρόγραμμά τους και με τη δράση τους, τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ. Δηλαδή τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου. Κρίσιμο είναι ότι η συνδρομή της προϋπόθεσης αυτής μπορεί να ελεγχθεί και να επαληθευτεί από το Κοινοβούλιο, εάν αυτό ζητηθεί από το ένα τέταρτο των μελών του, που εκπροσωπούν τρεις τουλάχιστον πολιτικές ομάδες. Το Κοινοβούλιο αποφασίζει με την πλειοψηφία των μελών του, αφού ακούσει εκπροσώπους του κόμματος και συμβουλευτεί ειδική γνωμοδοτική επιτροπή απαρτιζόμενη από ανεξάρτητες προσωπικότητες. Κόμμα που διαπιστωμένα δεν υπηρετεί τις παραπάνω αρχές χάνει την ιδιότητά του αυτή και αποκλείεται από τη χρηματοδότηση.

Περισσότερα

Thursday, October 31, 2013

Judge Posner and Judicial Humility

by Eric Segall

Huffington Post

October 30, 2013

There has been a huge hoopla over comments made by Judge Richard Posner during a HuffPost Live interview with Mike Sacks, and in various other media outlets, that he likely made the wrong decision upholding Indiana's Voter ID law in Crawford v. Marion County. This decision was affirmed by the Supreme Court in a decision written by Justice Stevens. Most of the commentary on Posner's out-of-court statements has been negative. Legal scholars and political commentators have argued judges should speak through their opinions not in after the fact writings and interviews. Ed Whelan of the National Review went so far as to say that "Posner's vacillation and contradictions on the Indiana voter ID case provide further evidence that he is wrong to advocate an open-ended judicial approach in which it is desirable to have the soundness of a decision turn on the judge's estimation of its 'likely consequences.'"

Is there something wrong with a judge admitting he may have been or even was wrong in a case he decided six years ago? Judge Posner admits that, if he had a similar case before him today, such out-of-court commentary might be inappropriate because the comments might suggest prejudging of the result. But, assuming no similar case pending, a judge who admits he made a mistake is performing a valuable service that is all too rare among our judiciary-displaying great humility about hard judicial decisions.

Far too many judges write opinions as if pre-existing law generates clear answers to hard cases. The truth is that in Crawford, as in most difficult cases where there is no clear precedent, results are generated much more by values and taste than logic and legal analysis. This "realist" way of understanding how judges reach legal decisions is crucial to understanding the role of the judiciary in our system of government. Whether the right to abortion is protected by the Constitution; whether affirmation action violates the rights of white people; whether Congress has the power to make you buy health insurance; and whether Voter ID laws violate the Fourteenth Amendment are all questions that can only be answered with reference to the political values and personal experiences of judges not by resort to law and logic. The great discretion judges, especially appellate judges, have to decide cases explains why Justices Ginsburg and Scalia, both brilliant lawyers and judges, disagree on virtually every contested issue of constitutional law.

More

   

Friday, October 11, 2013

Κοινοβουλευτικό κόμμα και εγκληματική οργάνωση

του Σταύρου Τσακυράκη

Liberal Sociability

11 Οκτωβρίου 2013

Κατά το ισχύον Σύνταγμα δεν προβλέπεται διαδικασία διάλυσης ενός κόμματος. Στην Αναθεωρητική Βουλή υπήρξε πρόταση για τη δυνατότητα απαγόρευσης πολιτικού κόμματος αλλά αυτή απορρίφθηκε. Βέβαιο είναι ότι στις λίγες χώρες (Γερμανία, Τουρκία) που το Σύνταγμα προβλέπει τη διάλυση πολιτικού κόμματος, την σχετική απόφαση παίρνουν ανώτατα δικαστήρια (συνταγματικά δικαστήρια). Μπορούμε να έχουμε ως δεδομένα δύο πράγματα: πρώτον, ότι η διάλυση ενός κοινοβουλευτικού κόμματος σε μια δημοκρατία είναι αμφιλεγόμενο ζήτημα και δεύτερον, αν, εν πάση περιπτώσει προβλέπεται, είναι αδιανόητο να γίνεται χωρίς δικαστική απόφαση.

Πριν από λίγες μέρες, συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν ο αρχηγός της Χρυσής Αυγής, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, βουλευτές και μέλη της. Διατάχθηκε έρευνα σε διάφορα γραφεία του κόμματος, συμπεριλαμβανομένων των γραφείων του στη Βουλή. Προτάθηκε η νομοθετική πρόβλεψη για τη διακοπή χρηματοδότησης κόμματος που βουλευτές του διώκονται για κακουργήματα. Όλα αυτά δεν έγιναν κατόπιν μιας δικαστικής απόφασης αλλά με την απόφαση δίωξης που έλαβε ο εισαγγελέας. Αν ισοδυναμούν με de facto διάλυση ενός κοινοβουλευτικού κόμματος έχουμε μια σοβαρή παραβίαση λειτουργίας της δημοκρατίας μας.

Υποστηρίζεται ότι δεν πρόκειται για διάλυση κόμματος αλλά για δίωξη εγκληματικής οργάνωσης, σύμφωνα με το άρθρο 187 του ΠΚ. Με απλά λόγια, ο εισαγγελέας, με βάση τις ενδείξεις που είχε, έκρινε ότι η Χρυσή Αυγή πρέπει να διωχθεί ως εγκληματική οργάνωση, κάτι ανάλογο της Μαφίας, με συνέπεια να διώκονται οι κατηγορούμενοι για το διαρκές και αυτόφωρο κακούργημα της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση και να μην χρειάζεται για τους βουλευτές άδεια της Βουλής για άρση της ασυλίας τους.

Περισσότερα

Monday, August 12, 2013

The Problem is Authoritarianism, Not Islam

by Dani Rodrik

Project Syndicate

August 12, 2013

Is Islam fundamentally incompatible with democracy? Time and again events compel us to ask this question. And yet it is a question that obscures more than it illuminates.

Turkey, Egypt, and Tunisia are very different countries, but one thing that they share are Islamist governments (at least until recently in Egypt’s case). To varying degrees, these governments have undermined their democratic credentials by failing to protect civil and human rights and employing heavy-handed tactics against their opponents. Despite repeated assurances, Islamist leaders have shown little interest in democracy beyond winning at the ballot box.

So those who believe that the removal of Egyptian President Mohamed Morsi’s government was justified have a point. As the Muslim Brotherhood’s rule became increasingly authoritarian, it trampled on the ideals and aspirations of the Tahrir Square revolution that toppled former President Hosni Mubarak in 2011.

Nonetheless, the support that the military coup received from many Egyptian liberals is difficult to fathom. Clever word games cannot hide the essence of what happened: a government that came to power in a fair election was overthrown by the army.

More

Thursday, July 4, 2013

Democracy Loses in Egypt and Beyond

by Noah Feldman

Bloomberg

July 4, 2013

The framers of the U.S. Constitution feared that democracy could devolve into rule of the mob. Events in Egypt are a reminder of why that concern was justified. Essentially the same pro-democracy activists who enabled Hosni Mubarak to be removed from power in February 2011 have now done the same to his democratically elected successor, Mohamed Mursi. In both cases it was the protesters who made the government vulnerable. And in both cases it was the army that delivered the coup de grace in the form of a coup d’etat.

Even acknowledging that Mursi and his Muslim Brotherhood-backed party did a poor job over their year in power, failing to win over opponents or broaden their base of support, the latest coup is a tragic setback for democracy, constitutionalism and the rule of law. The first protests of the Arab Spring were calls to replace a dictator who had no democratic right to govern. The protests were inspiring not just because they said “enough” to a bad system, but also because the protesters aspired to replace that bad system with democracy. Many of the original protesters were themselves secular or wanted a secular government. But by calling for free elections, they opened themselves to the possibility that the majority of Egyptians wouldn’t agree with them. That, in essence, is democracy: The majority gets to choose the government it wishes, subject to the guarantee of minority rights.

More

Thursday, June 13, 2013

Rule of Law, Individual Rights and the Free Market in the Liberal Tradition: The Case of Greece

by Aristides N. Hatzis

Bridging the Gap: Arab-European Dialogue on the Basics of Liberalism, Ronald Meinardus, ed.
Friedrich Naumann Foundation for Liberty
Cairo, 2013

The western liberal tradition is closely connected with the idea of rights and the rule of law. Rule of law is the idea of a civil society governed by a Constitution which sets limits to government power and protects individual rights against any authority, even against the political will of a majority. The development of the western democratic theory from Ancient Athens to the British parliamentary system, the American Constitution and the French Revolution is mostly a development of two different and often contrasting principles: the democratic principle of people’s sovereignty and the liberal principle of the protection of individual rights. The balance between these two principles defines the quality of constitutional democracy. Greece was one of the first liberal democracies of the modern era. Nevertheless, contemporary Greece lags behind modern liberal democracies in many respects. The experience of Greece could be most useful for the new Arab democracies and Egypt in particular.

Keywords: Liberalism; Rights; Rule of Law; Free Market; Democratic Principle; Liberal Principle; Liberal Democracy; Harm Principle; Personal Autonomy; Greece; John Stuart Mill; James Madison

Download the Paper

Monday, May 13, 2013

Justice Ginsburg, Roe v. Wade and Same-Sex Marriage

by Geoffrey R. Stone

Huffington Post

May 12, 2013

I had the honor of having a public "conversation" yesterday with Justice Ruth Bader Ginsburg before a large audience at the University of Chicago Law School. The topic of the event was the 40th Anniversary of Roe v. Wade. Justice Ginsburg offered many interesting observations about the women's rights movement, in which she herself was a pivotal actor. But I suspect some of her reflections on Roe v. Wade must have surprised the audience.

Because Justice Ginsburg has always been a strong proponent of a woman's right to choose, members of the audience undoubtedly expected her to celebrate Roe v. Wade as one of the great achievements in the history of the Supreme Court. Instead, she was quite critical of the decision.

Justice Ginsburg's critique of Roe is especially interesting at this moment because it has implications for the same-sex marriage cases currently pending before the Court. Of course, Justice Ginsburg did not herself draw any such parallel, and it would have been inappropriate for her to do so. But the connection could not have been lost on the audience.

More

Sunday, April 28, 2013

Privacy is overrated

by Richard A. Posner

New York Daily News

April 28, 2013

This past Monday, Mayor Bloomberg said that in the wake of the Boston Marathon bombings, the country’s interpretation of the Constitution “will have to change” in order to enable more effective prevention of and response to terrorist attacks and other violence, such as attacks on schoolchildren.

In particular, he wants a more welcoming attitude toward surveillance cameras, which played a crucial role in the apprehension of the Boston Marathon bombers — and would have been crucial had Tamerlan and Dzhokhar Tsarnaev come to New York to detonate a bomb in Times Square, as they apparently planned to. (Bloomberg has also announced a “Domain Awareness System” that will consolidate and distribute information received by the cameras and other tracking devices.)

All of which is to say that he wants concerns with privacy to take second place to concerns with security.

I strongly agree, though I’m not sure that the Constitution will have to be reinterpreted in order to enable the shift of emphasis that he (and I) favor. Neither the word “privacy” nor even the concept appears anywhere in the Constitution, and the current Supreme Court is highly sensitive, as it should be, to security needs. The Court can and doubtless will adjust the balance between privacy and security to reflect the increase in long-run threats to the lives of Americans.

There is a tendency to exaggerate the social value of privacy. I value my privacy as much as the next person, but there is a difference between what is valuable to an individual and what is valuable to society. Thirty-five years ago, when I was a law professor rather than a judge, I published an article called “The Right of Privacy,” in which I pointed out that “privacy” is really just a euphemism for concealment, for hiding specific things about ourselves from others.

More

Monday, April 1, 2013

Dear Justice Kennedy

by Nicholas Stephanopoulos

Slate

April 1, 2013

One of the few persuasive points that opponents of same-sex marriage made in last week’s Supreme Court arguments was that gay couples should rely on the political process—not the courts. In the argument over California’s same-sex marriage ban, passed by voters in 2008, Justice Samuel Alito asked, “Why should it not be left for the people, either acting through initiatives and referendums or through their elected public officials?” The next day, in the argument over the Defense of Marriage Act, enacted by Congress in 1996, Chief Justice John Roberts added a twist to the popular sovereignty point. “The lobby supporting the enactment of same-sex marriage laws in different states is politically powerful,” he said, adding that “as far as I can tell, political figures are falling over themselves to endorse your side of the cause.”

Although it’s superficially appealing, the argument for judicial deference is wrong. The ability of gay rights groups to win ordinary political battles is actually quite limited. Much more common than the imposition of pro-gay policies on a disapproving majority is the reverse scenario: the failure to enact such policies even when they’re supported by a popular majority. Judicial intervention may therefore be necessary because, regrettably, this is not an area in which the political process can be trusted.

In pioneering recent work, Columbia political scientists Jeffrey Lax and Justin Phillips have found that politicians exhibit a sharp conservative bias on gay rights issues. That is they do not become at least 50 percent likely to vote in a pro-gay direction until their constituents’ support for doing so is substantially higher than 50 percent. In the 2010 vote on repealing the military’s “don’t ask, don’t tell” policy, for example, House members became 50 percent likely to vote yes only when 60 percent of their constituents supported repeal. In the 2007 vote on the Employment Non-Discrimination Act, which would have banned anti-gay discrimination by employers, House members were more likely to vote yes only when 70 percent of their constituents favored the bill.

More

Friday, March 15, 2013

Δικαιοσύνη, η ουσία της πολιτικής

του Σταύρου Τσακυράκη

Τα Νέα

15 Μαρτίου 2013

Αναρωτιόμουν πάντα γιατί ο πολιτειολόγος του ναζισμού Καρλ Σμιτ έχει πέραση. Ασφαλώς όχι επειδή οι ναζιστικές ιδέες έχουν απήχηση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επιρροή του οφείλεται στη γοητεία που ασκεί σε κάποιους κύκλους της Αριστεράς, με τους οποίους έχει ένα κοινό ιδεολογικό στοιχείο: την έχθρα προς τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Πρόκειται για μια Αριστερά που, ακόμη και μετά το τέλος του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού, δεν συμφιλιώθηκε ποτέ με τις αξίες της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Γι' αυτό δεν είχε καμιά δυσκολία να παραβλέψει το χρώμα της δικτατορίας που ενίσχυσε η θεωρία του Καρλ Σμιτ. Κρατούσε την επιχειρηματολογία του για την πολιτική ως μέθεξη ενός πλασματικού λαού υπό την ηγεσία ενός αυτόκλητου καθοδηγητή. Την περιφρόνησή του προς τους τύπους και τις διαδικασίες, τον εκθειασμό της πράξης που γίνεται στο όνομα του λαού. Στην πιο απλουστευτική της μορφή η φιλοσοφία αυτή εκφράστηκε από συνθήματα του τύπου «μόνος θεσμός είναι ο λαός» ή «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη».

Οσο και να φαίνεται παράξενο, ο Σμιτ διατύπωσε ένα δόγμα που βρισκόταν σε πλήρη αντιστοιχία με την πρακτική της Γ' Διεθνούς. Εννοώ τη διάκριση που έκανε μεταξύ φίλου και εχθρού, την οποία θεωρούσε ως την ουσία της πολιτικής, το κύριο χαρακτηριστικό της κοινωνικής οργάνωσης. Πράγματι, η πολιτική δεν ήταν, κατ' αυτόν, η καθημερινή (λογιστική) διοίκηση των κοινωνικών σχέσεων, αλλά η συσπείρωση των φίλων στη βάση διάκρισης από τους εχθρούς με απόγειο τον αναπόφευκτο πόλεμο μεταξύ τους. Ο δεσμός και η αφοσίωση των φίλων μαζί με την προθυμία εξόντωσης των εχθρών (εξωτερικών ή εσωτερικών) αποτελούσαν τα συνδετικά στοιχεία της κοινωνικής ένωσης.

Είναι η ουσία της πολιτικής ο πόλεμος μεταξύ εχθρών και φίλων; Στις πιο μαύρες στιγμές της Ιστορίας μας, Eμφύλιος, διαίρεση εθνικοφρόνων και μη, δικτατορία, για να σταθώ μόνο στο πρόσφατο παρελθόν, φαίνεται ότι επιβεβαιώναμε το δόγμα του Σμιτ. Στη μεταπολιτευτική δημοκρατία σβήσαμε τις παλιές διαχωριστικές γραμμές, αλλά εξακολουθούσαμε να πολιτευόμαστε με έντονες διαιρέσεις, μολονότι αναμφίβολα λιγότερο δραματικές από αυτές του παρελθόντος. Τώρα πάλι στην κρίση που διανύουμε σχηματίζονται νέα στρατόπεδα φίλων και εχθρών. Διάφορες πολιτικές ομάδες και κόμματα χρησιμοποιούν εμφυλιοπολεμικό λόγο (δωσίλογοι, γερμανοτσολιάδες), στους τοίχους βλέπουμε συνθήματα με τη λέξη «θάνατος», είδαμε κρεμάλες στην Πλατεία Συντάγματος και φυσικά ξεφύτρωσε ένα νεοφασιστικό κόμμα, η Χρυσή Αυγή, που έχει «βρει» τους δικούς της εχθρούς και τους κυνηγάει. Μήπως, λοιπόν, ζούμε στιγμές αποθέωσης της πολιτικής και δεν το καταλαβαίνουμε;

Περισσότερα

Wednesday, March 13, 2013

Shylock on Trial: The Appellate Briefs

William Shakespeare is inextricably linked with the law, his plays rich in its terms, settings, and thought processes. In Shylock on Trial: The Appellate Briefs, the Hon. Richard A. Posner and Charles Fried rule on Shakespeare’s classic drama The Merchant of Venice. Framed as a decision argued by two appellate judges of the period in a trial following Shylock’s sentencing by the Duke of Venice, these essays playfully walk the line between law and culture, dissecting the alleged legal inconsistencies of Shylock’s trial while engaging in an artful reading of the play itself. The resultant opinions shed fresh light on the relationship between literary and legal scholarship, demonstrating how Shakespeare’s thinking about legal concepts and legal practice points to a deep and sometimes vexed engagement with the law’s technical workings, its underlying premises, and its social effects.

           

Sunday, March 3, 2013

Τα όρια του συνταγματικού πατριωτισμού και η διεθνής ανάγνωση του Μνημονίου

του Παναγιώτη Γκλαβίνη

Νομικό Βήμα

Δεκέμβριος 2013

Α. Εισαγωγή: Συνταγματικός πατριωτισμός στην Ευρωζώνη και αντιμετώπιση της κρίσης

Το Κοινοβούλιο δεν πιέζεται μόνο από πάνω, από την εκτελεστική εξουσία, αλλά και από κάτω, από τα κόμματα και τους πολίτες που εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους επειδή ορισμένα πολύ σημαντικά θέματα δεν συζητιούνται επαρκώς. Τα Κοινοβούλια δεν είναι απλοί νομοθετικοί μηχανισμοί λήψης αποφάσεων. Επιτελούν και μια ανακλαστική λειτουργία σε σχέση με την κοινωνία. Εάν δεν είναι σε θέση να την εκπληρώσουν, μπορεί να χάσουν γρήγορα τη νομιμοποίησή τους.
Το παράπονο αυτό, θα μπορούσε να το εκφράσει οιοσδήποτε Έλληνας πολίτης παρατηρεί τον τρόπο με τον οποίο αναγκάζεται να λειτουργεί συχνά η Βουλή τον καιρό των Μνημονίων. Από την ψήφιση του πρώτου μνημονιακού νόμου 3845/2010 και μετά, το Ελληνικό Κοινοβούλιο έχει πολλές φορές κληθεί να διεκπεραιώσει μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες και με συνοπτικές διαδικασίες σημαντικά σχέδια νόμου σε εκπλήρωση μνημονιακών υποχρεώσεων, προκειμένου η Κυβέρνηση να προλάβει ένα Eurogroup ή μια Σύνοδο Κορυφής για να πετύχει την εκταμίευση μιας δόσης ή την ελάφρυνση του δημοσίου χρέους της χώρας. Αποκορύφωμα αυτής της όψιμης κοινοβουλευτικής πρακτικής αποτέλεσε ο νόμος 4093/2012, που κατατέθηκε στη Βουλή με τη μορφή ενός και μόνο άρθρου, εγείροντας ενστάσεις περί της συνταγματικότητας της ακολουθούμενης διαδικασίας υπό το φως των άρθρων 76 § 1 και 72 § 4 Συντ. Και όμως, το παράπονο αυτό εκφράστηκε από ένα Γερμανό πολίτη τον Σεπτέμβριο του 2011.

Απευθυνόταν στην εκτελεστική εξουσία της χώρας του, την οποία προειδοποιούσε πως δεν ήταν δυνατό να φέρνει πάντοτε τους Γερμανούς βουλευτές προ τετελεσμένων γεγονότων με τη δικαιολογία ότι κινδύνευε το Ευρώ, ζητώντας τους κάθε φορά να απλώσουν ένα όλο και μεγαλύτερο αλεξίπτωτο για τις δανειζόμενες χώρες όπως η δική μας, χωρίς μια διεξοδική συζήτηση επί του θέματος. Δεν επιτρέπουμε στο Κοινοβούλιό μας να ακούσει την κοινωνία που εκπροσωπεί, παραπονείται ο Ευρωπαίος συμπολίτης μας. Και να του πει τι ακριβώς η γερμανική κοινωνία, θα ρωτούσε εύλογα κάποιος από μας. Προφανώς, ότι θα πρέπει να σταματήσει η χώρα του να δανείζει άλλες χώρες σαν τη δική μας. Και μετά τι; Το χάος; Μήπως τελικά οι κανόνες του οικονομικά αυτονόητου δεν είναι και τόσο αυτονόητοι στις δημοκρατίες μας;

Διαβάστε το άρθρο (PDF)

Monday, February 18, 2013

Ronald Dworkin’s Error

by Eric Posner

Slate

February 19, 2013

The distinguished legal scholar Ronald Dworkin, author of Law’s Empire, among many other books, and a frequent commentator for the New York Review of Books, died last week. An ingenious scholar, he made many important contributions to legal philosophy. Yet his most influential idea has produced a more questionable legacy. This is the idea that when judges decide constitutional cases, they should draw on moral principles as well as the legal materials at hand, like statutes and judicial precedents. This idea, abused by liberal and conservative judges alike, has harmed our democracy.

When judges are called upon to resolve disputes, they frequently face a pile of ambiguous texts. The Constitution, for example, overflows with vague, undefined phrases—“due process of law,” “equal protection,” “cruel and unusual punishment.” Statutes and earlier decided cases are often no better.

To resolve these ambiguities, judges may look for clues about the writers’ meanings, or follow canons of interpretation, like the rule that more specific legal commands prevail over more general commands. But it is tempting for judges also to rely on their moral beliefs, or ideological predispositions. If the Constitution bans “cruel and unusual punishment,” a judge who rejects the death penalty on moral grounds may want to conclude that the death penalty is cruel and unusual, and hence constitutionally barred. If the Constitution creates a “right to bear arms,” a judge who believes strongly in the right to self-defense may conclude that this right restricts gun control.

More